Rządowa Tarcza AntyinflacyjnaPytania i odpowiedzi

Co to jest inflacja?

Inflacja to proces powszechnego wzrostu cen. Najczęściej jest rozumiana jako wzrost cen towarów i usług nabywanych przez konsumentów.

Czy inflacja w Polsce jest wysoka?

Nie, obecny poziom inflacji możemy określić jako podwyższony. Ekonomiści w odniesieniu do inflacji o wartości od 5 do 10% używają najczęściej nazwy „inflacja krocząca”.

Czy inflacja jest najwyższa w historii?

Zdecydowanie nie, obecny poziom inflacji jest bardzo daleki od rekordowych poziomów notowanych w latach 20-tych XX w. oraz na początku lat 90-tych, kiedy mieliśmy do czynienia z hiperinflacją, a wzrost cen przekraczał nawet 1000% w ujęciu rocznym.

Dlaczego inflacja tak przyspieszyła?

Obecny wzrost inflacji jest spowodowany kryzysem pandemicznym i zaburzeniem procesów produkcyjnych oraz zachowań konsumentów na skutek zamknięcia gospodarek, a także bardzo wysokim globalnym wzrostem cen surowców energetycznych.

Czy inflacja dalej będzie rosnąć?

Większość prognoz wskazuje, że inflacja powinna osiągnąć szczyt w pierwszych miesiącach 2022 roku a następnie zacząć spadać, co doprowadzi do stabilizacji sytuacji gospodarczej.

Czy wysoka inflacja jest tylko w PL?

Zdecydowanie nie, obecnie inflacja jest zjawiskiem globalnym i dotyka niemal wszystkie gospodarki świata, a wartości inflacji w wielu krajach notują poziomy niewidziane od dekad. Poziom inflacji w USA jest najwyższy od 31 lat, w Hiszpanii od 29 lat, a w Niemczech od 28 lat.

Gdzie jest wyższa inflacja niż w PL?

W bardzo wielu krajach: w Rosji (8,4%), w Estonii (8,8%), na Litwie (9,2%), w Brazylii (10,6%), w Turcji (21,3%) czy w Argentynie (52%). Skrajnym przykładem jest Wenezuela, gdzie inflacja jest obecnie powyżej 1500%.

Co wyższa inflacja oznacza dla mnie?

Inflacja oznacza wzrost cen towarów i usług, jednak dopóki Twoje wynagrodzenie rośnie szybciej niż inflacja, nie ma powodu do obaw. Skala wzrostu cen jest również zależna od tego na co przeznaczasz pieniądze.

Przykład: jeżeli większość pieniędzy przeznaczasz na ubrania to obecny wzrost cen, będzie dla Ciebie mniej odczuwalny niż dla osób, które więcej wydają na paliwa lub usługi gastronomiczne.

Czy 500+ przyspieszyło inflację?

Obecny wzrost cen spowodowany jest głównie czynnikami zewnętrznymi: wynika z ograniczeń w produkcji (mniejszej dostępności towarów) oraz globalnego wzrostu cen surowców energetycznych. Wprowadzenie programu 500+ miało marginalne znaczenie dla inflacji, ale za to ogromne znaczenie dla milionów polskich rodzin, których budżetu domowe zyskały solidny zastrzyk finansowy.

Kiedy inflacja się zmniejszy?

Większość ekonomistów zgadza się, że inflacja powinna zacząć obniżać się w drugim kwartale 2022 roku.

Dlaczego rząd nie zareagował wcześniej?

Rząd na bieżąco monitoruje sytuację inflacyjną i podejmuje adekwatne do bieżących uwarunkowań działania w zakresie swoich możliwości. Jednak podstawową, niezależną instytucją, powołaną do kontrolowania poziomu inflacji jest Narodowy Bank Polski przy wsparciu Rady Polityki Pieniężnej.

Czy już mamy hiperinflację?

Nie. Jesteśmy bardzo daleko od hiperinflacji i nic obecnie nie wskazuje na wystąpienie takiego zagrożenia w naszym kraju.

Co to jest Tarcza Antyinflacyjna?

Tarcza Antyinflacyjna to cały pakiet działań rządu, mających na celu ograniczenie obecnego wzrostu cen (zwłaszcza cen paliw, energii i żywności) oraz przeciwdziałanie jego skutkom społecznym. Celem jest ochrona osób najbardziej narażonych na niekorzystne efekty inflacji.

Co składa się na Tarczę Antyinflacyjną?

Tarcza antyinflacyjna składa się z następujących rozwiązań:

  1. Obniżenie stawki VAT na gaz ziemny z 23 do 0 proc.
  2. Zniesienie akcyzy i obniżenie stawki VAT na energię elektryczną z 23 na 5 proc.
  3. Obniżenie stawki VAT na ciepło do 5 proc.
  4. Obniżenie akcyzy i stawki VAT na paliwo
  5. Obniżenie stawki VAT na żywność do 0 proc.
  6. Obniżenie stawki VAT na nawozy do 0 proc.
  7. Niższe rachunki za gaz dzięki taryfom gazowym
  8. Wdrożenie dodatku osłonowego
  9. Konsolidacja finansów publicznych
Od kiedy obowiązuje Tarcza Antyinflacyjna?

Pierwsze efekty działania tarczy powinny być widoczne już od 20 grudnia na stacjach paliw, a już od stycznia 2022 w postaci obniżonych podatków na fakturach za energię elektryczną, gaz ziemny i ciepło. Od lutego wejdą w życie kolejne rozwiązania, m.in. dalsza obniżka podatków na paliwa, żywność i nawozy. Większość rozwiązań będzie funkcjonowało do końca lipca 2022 r., jednak niewykluczone jest ich przedłużenie w przypadku utrzymywania się wysokiej inflacji.

Czy obniżki VAT wpłyną na inne obszary gospodarki?

Tak. Energia elektryczna i paliwa są powszechnie wykorzystywane i niezbędne niemal w każdej działalności gospodarczej. Obniżka ich kosztów będzie więc odczuwalna we wszystkich obszarach gospodarki.
Niższe ceny paliwa sprawią, że tańszy stanie się m.in. transport towarów – spadnie więc presja na podwyższanie ich cen.
Obniżka podatków na energię elektryczną skutkuje mniejszym kosztem utrzymania np. dla salonu fryzjerskiego a więc przyniesie większą motywację do utrzymania ceny strzyżenia na stabilnym poziomie.
Niższy VAT na gaz ziemny to niższy koszt m.in. wytworzenia nawozów azotowych, a więc tańszy nawóz dla rolników i mniejsze koszty uprawy warzyw i owoców, które trafiają na nasze stoły.
Dodatkowo, obniżka podatku VAT na żywność i nawozy powinna bezpośrednio wpłynąć na ceny żywności, redukując je lub obniżając tempo ich wzrostu.

Czy Tarcza Antyinflacyjna obniży inflację?

Tak, według przewidywań ekonomistów Tarcza Antyinflacyjna w ujęciu średniorocznym powinna obniżyć inflację o ok. 1,2 pkt. proc.

Komu przysługuje dodatek osłonowy?

Dodatek osłonowy będzie przyznawany na podstawie dwóch kryteriów dochodowych. Będą z niego mogły skorzystać gospodarstwa domowe, których dochody nie przekraczają 2100 zł w gospodarstwie jednoosobowym albo 1500 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.

Ważne: obowiązuje mechanizm złotówka za złotówkę, która polega na obniżeniu wysokości otrzymywanych świadczeń w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, np. w przypadku dochodów gospodarstwa czteroosobowego wynoszących 6500 zł świadczenie wyniesie 350 zł.

Jak uzyskać dodatek osłonowy?

Należy złożyć wniosek o wypłatę dodatku osłonowego w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.Wniosek o przyznanie dodatku osłonowego może być złożony w gminie, bądź drogą elektroniczną. W przypadku złożenia wniosku o wypłatę dodatku osłonowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, wniosek ten opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub uwierzytelnia z wykorzystaniem profilu zaufanego.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Dodatek przysługuje:

  • osobom w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego dochodu miesięcznego nie przekracza 2100 zł
  • osobom w gospodarstwach domowych wieloosobowych, w którym wysokość przeciętnego dochodu miesięcznego nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę.

Ważne: obowiązuje mechanizm złotówka za złotówkę, która polega na obniżeniu wysokości otrzymywanych świadczeń w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, np. w przypadku dochodów gospodarstwa jednoosobowego wynoszących 2800 zł świadczenie obniża się o różnicę, czyli 700 zł.

Wymagane jest złożenie wniosku w urzędzie gminy lub ośrodku pomocy społecznej.

Jaka kwota dodatku mi przysługuje?

Projekt ustawy przewiduje zróżnicowanie stawki rocznego dodatku osłonowego i dokonuje podziału na 4 grupy gospodarstw domowych.

Dodatek osłonowy przyjmuje następujące wartości:

  • 1150 zł – dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób
  • 850 zł – dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób
  • 600 zł – dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób
  • 400 zł – dla jednoosobowego gospodarstwa domowego.

Natomiast dla gospodarstw domowych ogrzewanych paliwem stałym jest on o 25% wyższy i wynosi:

  • 500 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego;
  • 750 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób;
  • 1062,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób;
  • 1437,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób.
Dlaczego dodatek osłonowy jest większy przy ogrzewaniu węglem?

Zwiększenie dodatku osłonowego dla gospodarstw domowych, korzystających z węgla kamiennego do ogrzewania, ma na celu ochronę tych odbiorców przed znacznymi podwyżkami cen węgla. Dla wielu gospodarstw domowych węgiel kamienny pozostaje nadal jedynym możliwym źródłem ogrzewania.

W jakiej formie wypłacany jest dodatek osłonowy?

Dodatek wypłacany jest w formie gotówki lub przelewu na wskazany rachunek bankowy.

Kiedy zostanie wypłacony dodatek osłonowy?

Dodatek jest wypłacany w dwóch ratach, w terminie do dnia 31 marca 2022 r. oraz do dnia 2 grudnia 2022 r., jeśli odbiorca złożył wniosek nie później niż na 2 miesiące przed upływem tych terminów.